ابراهیم متقی: اگر «دیگری» در انقلاب اسلامی وجود نداشته باشد، انقلاب فرومی‌پاشد – پایگاه خبری مدارا


به گزارش سایت خبری مدارا؛ رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران، عصر امروز، پنجشنبه ۵ خرداد، در سخنانی با موضوع «تحرک دانشجویی، قانونگرایی و نگاه ساختاری» در رویداد امتداد امام(ره) گفت: کنش دانشجویی در دوران فعلی باید چگونه باشد تا با میراث امام و سنتهای انقلاب اسلامی پیوند داشته باشد؟ دانشجو باید هویت دانشجویی داشته باشد. هویت دانشجویی یعنی دانشجو احساس کند اوست که باید تلاش علمی کند و احساس کند می‌تواند خودش را برای اداره آینده کشور آماده کند.
وی در ادامه گفت: دانشجویان در فضای دانشگاه برساخته می‌شوند و محیط را از کنش خودشان برساخته می‌کنند. پس اولین قالب هویتی دانشجویان، برساختگی است. دومین عنصری که هویت دانشجویی را شکل می دهد تحرک، فعالیت و نقش آفرینی دانشجو است.

رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران، سومین عنصر هویت‌ساز دانشجویی را مرزبندی دانست و گفت: دانشجو اگر مرزبندی نداشته باشد دانشجو نیست و یک فعال سیاسی محافظه‌کار است. این مرزبندی باید ماهیت قانونی و هنجاری داشته باشد. در فضای دانشگاه عموما نیروهای مستعد ظهور پیدا می‌کنند و نتیجه عمل و عاقبت بخیری آنها به این است که چقدر تحرک دارند، چقدر سازنده هستند، چقدر اعتدال دارند و چقدر قانونی و هنجاری عمل می‌کنند.

متقی با بیان اینکه امام معتقد بودند اگر ساختاری به نام جمهوری اسلامی ایجاد کردیم دانشجو نمی‌تواند رفتار فراساختاری انجام دهد، اضافه کرد: مبنای تفکر امام، کنش ساختاری بود. یعنی وقتی یک ساختار سیاسی داریم آنگاه تقویت و حفظ و ارتقای این ساختار سیاسی اوجب واجبات است.

وی افزود: یک سوال این است که در محیط دانشگاه، اپوزیسیون نیاز داریم یا نه؟ پاسخ این است اگر نداشته باشیم روزی خودمان علیه دیگری تبدیل به اپوزیسیون می‌شویم.

رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران، گفت: فلسفه امام(ره) و انقلاب اسلامی را می‌توان در اندیشه شهید مطهری در کتاب انقلاب اسلامی ملاحظه کرد که بیان می‌دارد اعتقاد دارم در دانشکده الهیات باید کرسی مارکسیسم داشته باشیم و یک استاد مارکسیست این کرسی را تدریس کند. انقلاب اسلامی وقتی تقویت می‌شود که این «دیگری» وجود داشته باشد وگرنه فرومی‌پاشد. بزرگ‌ترین خسارتی که ما به خودمان می‌زنیم تلاش برای حذف دیگری است. برای ارتقای خود نباید دیگری را پایین کشید یا از رانت استفاده کرد. استفاده همیشگی از رانت قابلیتها را کاهش می‌دهد. دانشگاه قوی دانشگاهی است که احساس کند علم امروزش به درد نمی‌خورد و تئوری‌های تا به امروز کفایت نمی‌کند.

متقی مساله مهم دیگر را مسئولیت اجتماعی دانست و توضیح داد: دانشجویی که در دانشکده زندگی می‌کند چقدر برای ارتقای آن تلاش و کار می‌کند. مسئولیت اجتماعی براساس میزان حس تعلق ایجاد می‌شود. بدون داشتن رقیب و دیگری، مجموعه در حالت انفعال قرار می‌گیرد و امروز دانشجو در یک حالت منفعل شده قرار دارد چون احساس می‌کند گروه یا مجموعه رقیبی وجود ندارد.

متقی با بیان اینکه جنبش امام یک جنبش اجتماعی بود که مخاطبش جوانان و دانشجویان بودند، گفت: رهبری همیشه در دیدار با مقامات دولتی نگران آمارسازی‌ها در گزارشها هستند اما وقتی با دانشجویان دیدار دارند با وجود انتقادات دانشجویان، احساس رضایت دارند چون دوست دارند احساس و ادراک دانشجویی را بدانند. دانشجو باید خودش را برای مسولیتهای آینده آماده کند. اگر خواسته باشید در قالب دانشجویی عمل کنید الگوی رفتاری شما یک الگوی انتقادی غیر مسولانه خواهد بود لذا شرایطی را در نظر بگیرید که خودتان را کمتر از یک مدیر کل، معاون وزیر و نماینده مجلس ندانید. پس باید اخلاق علمی، مدیریتی و کنش ارتباطی داشته باشید.

وی در پایان گفت: تفکر امام(ره) این بود که یک دانشجو می‌تواند رهبر کشور باشد و در واقع تفکر امام یک تفکر پست مدرن بود. رویکرد رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم این است که علم مبنای اصلی رسیدن به یک جایگاه تمدنی است. لذا اینجاست که دانشجو علاوه بر مسئولیت اجتماعی، یک مسئولیت سازمانی و علمی هم برعهده دارد.