روسیه نیازی به تمدید برجام ندارد


دیدگاه جمهوری اسلامی در بیت آخر نواندیش – شمس گفت: توافق هسته ای که به معضلی بزرگ در نظام بین الملل تبدیل شده به روزهای حساس خود رسیده است. پس از نشست وین که چند روز پیش برگزار شد، اروپا متن پیشنهادی را با تاکید بر اینکه “این پیام نهایی است” به گروه ها ارائه کرد و ۱۵ آگوست (۲۴ مرداد) را آخرین دیدار ایران و آمریکا اعلام کرد. تصمیم بگیرید که موافقم یا نه .

عبدالرضا فرجی راد، تحلیلگر مسائل بین الملل و سفیر سابق ایران در مجارستان و نروژ در این خصوص در گفت و گو با «اندیشه هایشوی تاکید می کند که اگر مشکلات پیش بینی نشده ای وجود نداشته باشد، برجام در مسیر بازسازی قرار دارد.

* ظاهراً مذاکرات هسته ای به پایان رسیده است. حتی در شرایطی که همه چیز برای همه روشن نیست.

همانطور که گفتید، مذاکرات وین به پایان رسیده است. اما با توجه به ابهام عمومی در مورد نتیجه، می توان گفت که وضعیت نسبت به قبل از جلسه گذشته بهتر شده و دیگر گره هایی در این مهم دیده نمی شود. یعنی متنی که طرف اروپایی بر اساس آنچه در این نشست ۴ روزه رد و بدل شده است، نشان می دهد که طرفین گام های خوبی برای دستیابی به توافق برداشته اند.

*البته ایران شرایطی دارد که برای توافق لازم می داند.

ایران انتظاراتی دارد که انتظار دارد در بحث امنیت مربوط به سه منطقه مورد استفاده قرار گیرد. اما اروپایی ها متن را به آمریکا و ایران دادند و البته تاکید کردند که این آخرین متنی است که نوشته می شود و دو طرف باید تصمیم نهایی خود را بگیرند. یعنی متن مکتوب منجر به توافق یا مرگ برجام خواهد شد. در واقع نظر نشان می دهد که نظر جمهوری اسلامی در مورد آیه آخر مثبت است. همانطور که رسانه های مستقل و نزدیک به دولت نحوه همکاری را نشان داده اند. به عنوان مثال خبرگزاری ایرنا در این چند روز هیچ متن یا خبری منفی درباره مقاله ارائه شده از سوی اروپایی ها منتشر نکرده است. علاوه بر این، ایران از آژانس می خواهد که مذاکرات امنیتی را قبل از توافق نهایی ببندد که مذاکره کنندگان غربی کار سازمان را برای یافتن کار این موضوع می دانند. اما باید به خاطر داشت که مردم غرب نیز مایل به حل این مشکل هستند. در واقع می خواهند بحث امنیتی را کامل کنند تا خللی در توافق هسته ای ایجاد نشود. من فکر می کنم امروز که صحبت می کنیم، امید به توافق بسیار بیشتر از دیروز است. به خصوص که «وال استریت ژورنال» در مقاله دیگری گفته است، مردم غرب در مورد موضوع دفاع از خود انعطاف نشان دادند. بنابراین وقتی هیات ایرانی برمی گردد، اگر توافق ۵۰ درصد بود، امروز می توانیم از فرصت استفاده کنیم که توافق ۷۰ درصد می شود. در واقع، هم ایرانی‌ها و هم آمریکایی‌ها در پایان کار بررسی‌های نهایی را انجام می‌دهند تا بتوانند حداکثر امتیاز ممکن را کسب کنند.

* در این میان نمی توان تاثیر عوامل خارجی مانند جنگ اوکراین و تلاش های خودخواهانه چین و روسیه را نادیده گرفت.

مطمئن شوید که هست. در واقع، نظام بین الملل در تمامی اقدامات خود، تهاجم نظامی روسیه به اوکراین را نادیده نخواهد گرفت. به همین دلیل طرف های مذاکره باید تلاش خود را به کار گیرند تا این نکته هدف مهم توافق را از بین نبرد. همچنین اکنون چینی‌ها درگیر درگیری اقتصادی بزرگ با آمریکا هستند و اگرچه به دلیل سرمایه‌گذاری ایران به برجام نیاز دارند، اما ممکن است به روند مذاکرات لطمه وارد کند. در مورد روسیه نیز می توان گفت، این تنها کشوری است که درگیر مذاکراتی است که برای تمدید برجام نیازی به چیزی ندارد. به همین دلیل این روزها شاهد واکنش های متناقض مقامات روسیه هستیم. بنابراین، ایران و غرب باید مراقب باشند که با تحرکات احتمالی کرملین، در مذاکرات مهم هسته ای خللی ایجاد نکنند.

* بحث تندروها در ایران هم مهم است. با توجه به جایگاه و جایگاهی که این گروه دارد، چگونه می توان مخالفت آنها را کاهش داد؟

اینکه تندروها به ویژه در روابط داخلی کشورمان می توانند به خواسته های خود برسند مشکلی است که متاسفانه در نظام سیاسی ایران وجود دارد. به همین دلیل دولت و مجلس باید دست به دست هم بدهند تا دخالت رسانه ها در این برهه مهم باعث اختلال نشود. در مجموع، این واقعیت که گروه‌ها فعالانه در تلاش برای شناسایی و عمدا برای اهداف سیاسی و فرقه‌ای هستند، چیزی است که هزینه زیادی دارد و باید کنترل شود.

*آخرین سوال؛ آیا برجام برای این کشور مهمتر است یا آمریکا و غرب؟

ایران، آمریکا و کشورهای اروپایی هر دو دلایل محکمی برای تلاش برای دستیابی به توافق هسته ای دارند. ایرانی ها تلاش می کنند تا مناطق اقتصادی خود را از طریق برجام باز کنند. آمریکا به دنبال توافقی برای حل بحران انرژی متحدان اروپایی خود است و مردم اروپا و حتی چین خواهان برقراری رابطه قوی با ایران و برجام هستند و در واقع تلاش می‌کنند تا آن را به صورت قانونی قرارداد ۲۵ ساله آغاز کنند. با ایران .
در نهایت می‌خواهم تاکید کنم که برجام کور شده است.